દેવી માતાનો પરિચય | Devi in Gujarati

દેવી અથવા દિવ્ય માતા એ એવી ઉર્જા છે જેણે સમગ્ર બ્રહ્માંડને જન્મ આપ્યો છે જેમાં દૂરના આકાશી તારાઓ અને સૂક્ષ્મ મન અને તેની લાગણીઓનો સમાવેશ થાય છે. જેને ‘શક્તિ’ કહેવાય છે જેનો અર્થ ઊર્જા થાય છે, તે દિવ્ય માતા આ સૃષ્ટિને ચલાવવા માટે પણ જવાબદાર છે.

નવરાત્રી એ સમય છે જ્યારે આ ઉર્જાને પામી શકાય છે. આમ કરવાની એક રીત એ છે કે દિવ્ય માતાના બધા નામો અને સ્વરૂપોની પૂજા કરવી.

દિવ્યતા સર્વત્ર છે, પરંતુ તે સુષુપ્ત છે. પૂજા (પૂજા) એ તેને જાગૃત કરવાની પ્રક્રિયા છે.

– ગુરુદેવ શ્રી શ્રી રવિ શંકર

દુર્ગા, લક્ષ્મી, સરસ્વતી

દિવ્ય માતા અથવા શક્તિના ત્રણ મુખ્ય સ્વરૂપો છે: દુર્ગા, સંરક્ષણની દેવી; લક્ષ્મી, ધનની દેવી; સરસ્વતી, શિક્ષણની દેવી. નવરાત્રીના નવ રાત અને દસ દિવસ દરમિયાન, આ ત્રણ સ્વરૂપોનું આહવાન કરવામાં આવે છે.

દુર્ગા

નવરાત્રિના પહેલા ત્રણ દિવસ દેવી દુર્ગાના રૂપમાં દેવીની ઉજવણી કરે છે. દુર્ગાની હાજરીમાં, નકારાત્મક શક્તિઓ ક્ષીણ થઈ જાય છે. તે નકારાત્મકતાને સકારાત્મકતામાં પરિવર્તિત કરે છે.

દુર્ગાને ‘જયા દુર્ગા’ અથવા વિજય લાવનાર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. દુર્ગાના કેટલાક નોંધપાત્ર પાસાઓ નીચે મુજબ છે:

• લાલ રંગ

મા દુર્ગા લાલ રંગ સાથે સંકળાયેલી છે. તેણીને લાલ સાડી પહેરેલી તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે. લાલ રંગ ગતિશીલતાનો રંગ છે – ‘ગતિશીલ’ ઉર્જા. તમે તાલીમ પામેલા અને કુશળ હોઈ શકો છો, પરંતુ જો તમે વસ્તુઓ, લોકો અને પ્રયત્નોને એકસાથે ખસેડી શકતા નથી, તો પરિણામોમાં વિલંબ થાય છે, અને તમે અસરકારક બની શકતા નથી. જ્યારે તમે દુર્ગાને પ્રાર્થના કરો છો, ત્યારે તે તમારામાં ગતિશીલતા લાવે છે જેથી વસ્તુઓને ગતિશીલ બનાવી શકાય.

• નવ દુર્ગા

નવ દુર્ગા એ દુર્ગા શક્તિના નવ પાસાઓ છે જે બધી નકારાત્મકતાઓને દૂર કરવા માટે ઢાલ તરીકે કાર્ય કરે છે. દેવીના આ ગુણોને યાદ રાખવાથી તમારા માનસિક અવરોધો દૂર થઈ શકે છે. આ નામોનો જાપ કરવાથી તમારી ચેતના ઉન્નત થાય છે અને તમને વધુ કેન્દ્રિત, હિંમતવાન અને શાંત બનાવે છે. તે ખાસ કરીને ચિંતા, આત્મ-શંકા અને ભયથી પીડાતા લોકો માટે ફાયદાકારક છે.

• દુર્ગાનું મહિષાસુર મર્દિની સ્વરૂપ

મહિષાસુર મર્દિની સ્વરૂપે દેવી દુર્ગા મહિષાનો નાશ કરનારી છે. મહિષા શબ્દનો અર્થ ભેંસ થાય છે જે આળસ, સુસ્તી અને જડતાનું પ્રતીક છે. આ ગુણો વ્યક્તિની આધ્યાત્મિક અને ભૌતિક પ્રગતિમાં અવરોધ ઊભો કરે છે. દેવી સકારાત્મક ઉર્જાનો ભંડાર છે, અને આળસ કે જડતાની કોઈપણ નિશાની તેમની હાજરીમાં જ ઓગળી જાય છે.

લક્ષ્મી

નવરાત્રિના આગામી ત્રણ દિવસ દેવી લક્ષ્મીના રૂપમાં દેવીનું સન્માન કરે છે. સંપત્તિ અને સમૃદ્ધિની દેવી લક્ષ્મી છે. સંપત્તિ એ એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક છે જે આપણને જાળવણી અને જીવનમાં પ્રગતિ માટે આપવામાં આવે છે.તે માત્ર પૈસા હોવા કરતાં ઘણું વધારે છે. તેનો અર્થ થાય છે જ્ઞાન, કુશળતા અને પ્રતિભામાં વિપુલતા. લક્ષ્મી એ ઉર્જા છે જે વ્યક્તિની સંપૂર્ણ આધ્યાત્મિક અને ભૌતિક સુખાકારી રૂપે પ્રગટ થાય છે.

આ દૈવી ઊર્જાના આઠ પાસાઓ છે જે અર્પણ કરી શકાય છે:

• આદિ લક્ષ્મી

સ્ત્રોતની સ્મૃતિ છે. જ્યારે આપણે ભૂલી જઈએ છીએ કે આપણે સમગ્ર સર્જનનો એક ભાગ છીએ, ત્યારે આપણને સંકુચિતતા અને અસલામતીનો અનુભવ થાય છે. આદિ લક્ષ્મી તે પાસું છે જે આપણને આપણા સ્ત્રોત સાથે જોડે છે.મનમાં શક્તિ અને શાંતિ લાવે છે.

• ધન લક્ષ્મી

ભૌતિક સંપત્તિનું પાસું છે.

• વિદ્યા લક્ષ્મી

જ્ઞાન, કૌશલ્ય અને પ્રતિભાનું પાસું છે.

• ધાન્ય લક્ષ્મી

ખોરાકના રૂપમાં સંપત્તિ તરીકે પ્રગટ થાય છે.

• સંતાન લક્ષ્મી

સંતાન અને સર્જનાત્મકતાના રૂપમાં સંપત્તિ તરીકે પ્રગટ થાય છે. જે લોકો સર્જનાત્મકતાથી ભરેલા છે,કૌશલ્ય અને પ્રતિભા લક્ષ્મીના આ પાસા સાથે આપવામાં આવે છે.

• ધૈર્ય લક્ષ્મી

હિંમતના રૂપમાં સંપત્તિ તરીકે પ્રગટ થાય છે.

• વિજયા લક્ષ્મી

વિજય તરીકે પ્રગટ થાય છે.

• ભાગ્ય લક્ષ્મી

સારા નસીબ અને સમૃદ્ધિનું પાસું છે.વ્યક્તિના જીવનકાળ દરમિયાન, દેવી લક્ષ્મી આ વિવિધ સ્વરૂપોમાં તેમની કૃપા પ્રદાન કરી શકે છે.દેવી લક્ષ્મીને સમર્પિત આ ત્રણ દિવસ પર, અમે દૈવી માતાને પ્રાર્થના કરીએ છીએ કે તે અમને સંપત્તિના આ તમામ પાસાઓ સાથે,જ્ઞાન, કૌશલ્ય અને પ્રતિભા આપે.

સરસ્વતી

નવરાત્રિના છેલ્લા ત્રણ દિવસ દેવી સરસ્વતીને સમર્પિત છે.

સરસ્વતી જ્ઞાનની દેવી છે – જે સ્વ (સ્વ) નો સાર (સાર) આપે છે. દેવીના ઘણા પાસાઓ છે જે તેમના વિશે વાર્તા કહે છે.

ખડક: તેણીને ઘણીવાર ખડક પર બેઠેલી દર્શાવવામાં આવે છે. ખડકની જેમ, જ્ઞાન પણ અડગ ટેકો છે. તે હંમેશા આપણી સાથે રહે છે.

વીણા: દેવી સરસ્વતીને પ્રાચીન ભારતીય વાદ્ય વીણા વગાડતા દર્શાવવામાં આવ્યા છે, જેના મધુર સ્વર મનમાં સુમેળ અને શાંતિ લાવે છે. તેવી જ રીતે, આધ્યાત્મિક જ્ઞાન વ્યક્તિના જીવનમાં આરામ અને ઉજવણી લાવે છે.

હંસ: તેનું વાહન હંસ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. એવું કહેવાય છે કે જો હંસને દૂધ અને પાણીનું મિશ્રણ આપવામાં આવે તો તે દૂધ પીશે. આ ભેદભાવની શક્તિ (વિવેક)નું પ્રતીક છે, જેનો ઉપયોગ કરીને આપણે જીવનમાંથી સકારાત્મકતા લેવી જોઈએ અને નકારાત્મકતા છોડી દેવી જોઈએ.

મોર: મોર દેવીની સાથે હોય છે. મોર વરસાદ પહેલાં જ નૃત્ય કરે છે અને તેના ભવ્ય રંગો પ્રદર્શિત કરે છે, અને હંમેશા નહીં. દિવ્યતાની આ ઉર્જા વ્યક્તિને યોગ્ય વાતાવરણમાં અને યોગ્ય સમયે યોગ્ય જ્ઞાન વ્યક્ત કરવાની ક્ષમતા આપે છે.

દેવી સરસ્વતી એ ચેતના છે જે વિવિધ પ્રકારના શિક્ષણથી અલંકૃત છે. તે આધ્યાત્મિક પ્રકાશનો સ્ત્રોત છે, બધા અજ્ઞાનને દૂર કરનારી અને જ્ઞાનનો સ્ત્રોત છે.

જ્યારે આપણે નવરાત્રિના નવ દિવસો દરમિયાન દેવીના અનેક નામો અને ગુણોના જાપ દ્વારા દેવીનું સન્માન કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે તે ગુણોને આપણી અંદર જીવંત કરીએ છીએ. સમયની જરૂરિયાત મુજબ તે આપણામાં પ્રગટ થાય છે.

– ગુરુદેવ શ્રી શ્રી રવિના બહેન ભાનુમતી નરસિંહન