ભ્રામરી પ્રાણાયામ ખૂબ અસરકારક છે અને તરત જ તમારા મનને શાંત કરે છે. આ ઍક શ્રેષ્ઠ કસરત છે શ્વાસની જેનાથી મનને હતશા, ચિંતાઓ અને તણાવ તેમજ ક્રોધથી છુટકારો મળે છે. ઍક ખુબજ સરળતાથી થતી પ્રક્રિયા છે ક્યાય પણ કરી શકાય છે. ઘરે કે ઑફિસ મા, તમારા મનને તણાવ રહિત કરવાનો ત્વરિત વિકલ્પ છે.
આ શ્વાસની પ્રક્રીયાનુ નામ ભારતીય મધમાખીના નામ પરથી ઉતરી આવ્યુ છે, જેનુ નામ ભ્રામરી છે. (ભ્રામરી=ભારતીય મધમખીની ઍક જાત; પ્રાણાયામ= શ્વાસની પ્રક્રિયા. ) આ પ્રણાયમનો બહાર નીકળતો શ્વાસ મધમાખીના અવાજ જેવો છે, જી જણાવે છે કે તેનુ નામ શા માટે પડ્યુ છે.

ભ્રામરી પ્રાણાયામ કેવી રીતે કરવુ

  1. સીધા બેસો, શાંત જગ્યા પર, હવાની અવરજવર વાળા ખૂણામા, તમારી આંખો બંધ રાખીને તમારા ચહેરા ઉપર ઍક સ્મિત રાખો.
  2. તમારી પહેલી આંગળીને તમારા કાન પર રાખો. ટૅમારા કાન અને દાઢી વચ્ચે કોમલાસ્થિ છે. તમારી પહેલી આંગળી તમારી કોમલાસ્થિ પર મુકો.
  3. ઍક ઉંડો શ્વાસ અંદર લો અને જેવો શ્વાસ બહાર કાઢો, તેમ ધીરેથી કોમલાસ્થિ દબાવો. તમે કોમલાસ્થિ દબાવીને રાખી શકો છો અથવા અંદર બહાર દબાવી શકો છો, જ્યારે તમે મોટો અવાજ કાઢતા હોવ મધમાખી જેવો..
  4. તમે નાનો અવાજ પણ કાઢી શકો છો. પણ સારા પરિણામ માટે મોટો અવાજ સારો છે.

દૈનિક શ્રી શ્રી યોગ

શ્રી શ્રી યોગ શાળાના અનુભવી શિક્ષકોના માર્ગદર્શનમાં તમારી સુવિધાઓ સમય પ્રમાણે દરરોજ યોગાભ્યાસ શીખે છે.

વધુ માહિતી મેળવો

પાછો શ્વાસ અંદર લો અને ૬-૭ વાર સરખી રીતે ચાલુ રાખો.

તમારી આંખો થોડી વાર માટે બંધ રાખો. શરીરમા થતી સંવેદનાઓને અને અંદરના શાંતપણને ચકસો. તમે ભ્રામરી પ્રાણાયામ તમારા વાસા પર આડા પાડીને અથવા જમણી બાજુ પડખુ ફરીને પણ કરી શકો છો. જ્યારે આડા પડીને પ્રાણાયામ કરો છો, ફક્ત હમિંગ અવાજ જ કરવાનો છે. અને પહેલી આંગળીને કાન પર મુકવાની ચિંતા છોડી દો. તમે દિવસમા ૩-૪ વખત ભ્રામરી પ્રાણાયામ કરી શકો છો.

ભ્રામરી પ્રાણાયામ ના ફાયદાઓ

  1. તણાવ, ક્રોધ અને ચિંતા માથી મુક્ત થવા માટે આ ખુબજ અસરકારક શ્વાસની પ્રક્રિયા છે. હયપેરટેન્શન થી પીડાતા લોકો માટે ખુબજ અસરકારક છે.
  2. અગર તમને ગરમી લાગે છે અથવા .હલકો માથાનો દુખાવો થાય છે તૉ રાહત આપે છે.
  3. માઇગ્રેન ઘટાડવામા મદદ કરે છે.
  4. કેન્દ્રિતતા વધારવામા અને યાદશક્તિ વધારવામા મદદ કરે છે.
  5. આત્મવિશ્વાસ વધારે છે.
  6. બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવામા મદદ કરે છે.

બિનસલહભર્યુ

કાઇ નહી. ઍક વખત આ પ્રાણાયામ બરાબર રીતે યોગા શિક્ષક પાસેથી શીખી લીધુ હોય , પછી કોઈ પણ , બાળકથી લઈને મોટી વ્યક્તિ આ પ્રાણાયામ કરી શકે છે. ખાલી પુર્વશરત ઍ છે કે આ પ્રાણાયામ ખાલી પેટે કરવુ જોઇઍ.

યોગા અને પ્રાણાયામ થી શરીર અને મનની સ્વાસ્થતમા ખુબજ વધારો થાય છે, તો પણ ઍ દવાઓની અવેજી નથી. ખૂબ મહત્વનુ છે કે યોગા કરવા માટે આર્ટ ઓફ લિવિંગ યોગ શિક્ષકની દેખરેખમા કરવુ. કોઈ પણ તબીબી પરિસ્થિતિમા ડોક્ટરની સલાહ લઈ અને આર્ટ ઓફ લિવિંગ યોગ શિક્ષકની સલાહ લઈને કરવુ. તમારા નજીકના  આર્ટ ઓફ લિવિંગના કેન્દ્રમા થતા આર્ટ ઓફ લિવિંગ યોગ શિબિરની  તપાસ કરો. તમને કોઈ માહિતી જોઇઍ છે શિબિરની અથવા પ્રતિસાદ શેર કરો.  info@srisriyoga.in પર અમને લખો  

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

ભ્રામરી પ્રાણાયામ એ શ્વાસ લેવાની એક અત્યંત અસરકારક અને મનને શાંત કરતી પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયાનું નામ ભારતીય મધમાખીની એક જાત ‘ભ્રામરી’ પરથી ઉતરી આવ્યું છે. આ પ્રાણાયામ કરતી વખતે શ્વાસ બહાર કાઢતી વખતે મધમાખી જેવો ગુંજારવ (હમિંગ અવાજ) થાય છે, જેના કારણે તેને ભ્રામરી પ્રાણાયામ કહેવામાં આવે છે.
ભ્રામરી પ્રાણાયામ કરવાની સરળ રીત નીચે મુજબ છે: ૧. કોઈ પણ શાંત અને હવાની અવરજવરવાળી જગ્યાએ પીઠ સીધી રાખીને બેસો. ૨. ચહેરા પર હળવું સ્મિત રાખો અને આંખો બંધ કરો. ૩. તમારી પહેલી આંગળીઓ (તર્જની) બંને કાન અને દાઢી વચ્ચેની કોમલાસ્થિ (Cartilage) પર રાખો. ૪. એક ઊંડો શ્વાસ અંદર લો અને શ્વાસ બહાર કાઢતી વખતે મધમાખી જેવો અવાજ (હમિંગ) કરતાં-કરતાં કોમલાસ્થિને ધીમેથી દબાવો. ૫. સારા પરિણામ માટે આ અવાજ થોડો મોટો અને સ્પષ્ટ કાઢવો. આ પ્રક્રિયા 6 થી 7 વાર સળંગ કરવી.
ભ્રામરી પ્રાણાયામના નિયમિત અભ્યાસથી અનેક શારીરિક અને માનસિક ફાયદા થાય છે:
1. તણાવ, ક્રોધ, હતાશા અને ચિંતામાંથી ત્વરિત મુક્તિ મળે છે.
2. હાયપરટેન્શન (હાઈ બ્લડ પ્રેશર) થી પીડાતા લોકો માટે તે ખૂબ જ અસરકારક છે.
3. માઇગ્રેન અને હળવા માથાના દુખાવામાં રાહત આપે છે.
4. મનની એકાગ્રતા અને યાદશક્તિ વધારવામાં મદદ કરે છે.
5. આત્મવિશ્વાસમાં વધારો થાય છે અને મનને ગરમીમાં પણ ઠંડકનો અહેસાસ કરાવે છે.
તમે ભ્રામરી પ્રાણાયામ દિવસમાં 3 થી 4 વાર કરી શકો છો. તે ઘરે કે ઓફિસમાં કોઈપણ સમયે કરી શકાય છે, પરંતુ તેની એક મુખ્ય શરત એ છે કે તે ખાલી પેટે (Empty stomach) કરવું જોઈએ.
હા, તમે તમારી પીઠ પર સીધા સૂઈને અથવા જમણી બાજુ પડખું ફરીને પણ ભ્રામરી પ્રાણાયામ કરી શકો છો. જ્યારે તમે આડા પડીને આ પ્રાણાયામ કરો છો, ત્યારે કાન પર આંગળીઓ મૂકવાની જરૂર નથી, તમારે ફક્ત ઊંડો શ્વાસ લઈને મધમાખી જેવો અવાજ (હમિંગ) કરવાનો હોય છે.
આ પ્રાણાયામ કોઈ પણ વ્યક્તિ, પછી તે બાળક હોય કે વૃદ્ધ, આસાનીથી કરી શકે છે. તેની કોઈ ખાસ આડઅસર કે મનાઈ (Contraindication) નથી. જોકે, શરૂઆતમાં તેને કોઈ અનુભવી યોગ શિક્ષક (જેમ કે આર્ટ ઓફ લિવિંગના શિક્ષક) પાસેથી યોગ્ય રીતે શીખી લેવુ હિતાવહ છે.

    Wait!

    Don't leave without a smile

    Talk to our experts and learn more about Sudarshan Kriya

    Reverse lifestyle diseases | Reduce stress & anxiety | Raise the ‘prana’ (subtle life force) level to be happy | Boost immunity

     
    *
    *
    *
    *
    *