સૂર્ય પૃથ્વી પર જીવન ટકાવી રાખે છે.આપણા પ્રાચીન દ્રષ્ટાઓએ આ વાત સ્વીકારી અને સૂર્યને પૂજ્યો.સૂર્ય નમસ્કાર એ ગતિની પ્રશંસા છે જે સૂર્યને અર્પણ કરવામાં આવે છે.તેમાં કુલ બાર મંત્રનો સમાવેશ થાય છે.યોગ મુદ્રાઓ અથવા ત્રિમાસિક વર્ષ આસનો જે સૂર્યના ચક્રને દર્શાવે છે જે લગભગ બાર અને એક વાગ્યે ચાલે છે .જો તમારી સિસ્ટમ મજબૂત છે, તો તમારું સૌરચક્ર સુસંગત રહેશે. સૂર્ય નમસ્કાર તમારા ભૌતિક ચક્ર અને આ સૂર્યચક્રની વચ્ચે સંવાદિતા બનાવવામાં મદદ કરે છે.
સૂર્ય નમસ્કારની સાથે સૂર્ય નમસ્કાર મંત્રો બોલાય છે. આ મંત્રોચ્ચાર શરીર, શ્વાસ અને મનમાં સુમેળ લાવે છે. જેમ જેમ અભ્યાસ ગહન થાય છે, તેમ તેમ ફાયદા પણ વધુ થાય છે.જ્યારે નિષ્ઠાપૂર્વક કૃતજ્ઞતા સાથે જાપ કરવામાં આવે છે, ત્યારે આ મંત્રોનો અભ્યાસ આધ્યાત્મિક સ્તરને ઉન્નત બનાવી શકે છે.
”ૐ ભાનવે નમઃ’ નો અર્થ થાય છે ‘જે પ્રકાશ લાવે છે.’ જ્યારે તમે આ મંત્રનો પાઠ કરો, ત્યારે આપણને પ્રકાશ આપવા અને પૃથ્વી પર જીવન શક્ય બનાવવા માટે સૂર્ય પ્રત્યે ઊંડી કૃતજ્ઞતાની લાગણી અનુભવો. ‘ૐ સૂર્યાય નમઃ”નો અર્થ થાય છે ‘અંધકાર દૂર કરનાર.’ તેનો અર્થ એ છે કે અમને પ્રકાશ આપવા માટે આપણે સૂર્યની પૂજા કરીએ છીએ.
જેમ પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોન કેન્દ્રમાં છે.અણુ અને ઇલેક્ટ્રોન માત્ર પરિઘ છે, તે જ આપણા જીવન સાથે છે. આપણા કેન્દ્ર કોર અસ્તિત્વ એ આનંદ, સકારાત્મકતા અને આનંદ છે.પરંતુ તે નકારાત્મક આયનોના વાદળથી ઘેરાયેલું છે. મંત્રો(સંસ્કૃત મંત્રો) આ નકારાત્મકતાના વાદળને દૂર કરો.મંત્રોચ્ચાર વાતાવરણને ચાર્જ કરે છે.સકારાત્મક સ્પંદનો, અને આવી જગ્યામાં ધ્યાન કુદરતી અને સહજ બની જાય છે.
– ગુરુદેવ શ્રી શ્રી રવિ શંકર
ચાલો આપણે વિના પ્રયાસે, અને કૃતજ્ઞતા સાથે, મંત્રોનો જાપ કરીએ અને સૂર્ય નમસ્કાર (સૂર્ય નમસ્કાર) અભ્યાસના પગલામાં આગળ વધીએ.
સૂર્ય નમસ્કાર મંત્રો અને આસનોના નામ
1. પ્રણામાસન
ૐ મિત્રાય નમઃ
अर्थ: જે બધા માટે મૈત્રીપૂર્ણ છે તેને વંદન.
- પ્રણામાસન શરીરનું સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરે છે.
- નર્વસ સિસ્ટમને આરામ આપે છે.
2. હસ્તઉત્તનાસન
ૐ રવયે નમઃ
अर्थ: ચમકતા અથવા તેજસ્વીને વંદન.
- હસ્તઉત્તનાસન પેટના સ્નાયુઓને ખેંચે છે અને ટોન કરે છે.
- તે છાતીને પણ વિસ્તૃત કરે છે, પરિણામે ઓક્સિજનનો સંપૂર્ણ વપરાશ થાય છે, જેનાથી ફેફસાની ક્ષમતા.
3. હસ્તપદસન
ૐ સૂર્યાય નમઃ
अर्थ: હું અંધકારને દૂર કરનારને પ્રણામ કરું છું, જે પ્રવૃત્તિ પેદા કરવા માટે જવાબદાર છે.
- હસ્તપદસન કમર અને કરોડરજ્જુને લવચીક બનાવે છે.
- હેમસ્ટ્રિંગ્સને ખેંચે છે.
- હિપ્સ, ખભા અને હાથ ખોલે છે.
4. અશ્વ સંચલનાસન
ૐ ભાનવે નમઃ
अर्थ: જે પ્રકાશિત કરે છે અથવા તેજસ્વી છે.
- અશ્વ સંચલનાસન પગના સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવે છે.
- કરોડરજ્જુ અને ગરદનને લવચીક બનાવે છે.
- અપચો, કબજિયાત અને ગૃધ્રસી માટે સારું.
5. દંડાસન
ૐ ખગાય નમઃ
अर्थ: સર્વવ્યાપી, આકાશમાં ફરનારને નમસ્કાર.
- દંડાસન હાથ અને પીઠને મજબૂત બનાવે છે.
- મુદ્રામાં સુધારો કરે છે.
- ખભા, છાતી અને કરોડરજ્જુને ખેંચે છે.
- મનને શાંત કરે છે.
6. અષ્ટાંગ નમસ્કાર
ૐ પૂષને નમઃ
अर्थ: પોષણ અને પરિપૂર્ણતા આપનારને વંદન.
- અષ્ટાંગ નમસ્કાર પીઠ અને કરોડરજ્જુની લવચીકતા વધારે છે.
- પીઠના સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવે છે.
- તણાવ અને ચિંતા ઘટાડે છે.
7. ભુજંગાસન
ૐ હિરણ્ય ગર્ભાય નમઃ
अर्थ: સોનેરી રંગની તેજ ધરાવનારને વંદન.
- ભુજંગાસન ખભા, છાતી અને પીઠને ખેંચે છે.
- લવચીકતા વધારે છે.
- મૂડને વધારે છે.
- હૃદયને ઉત્સાહિત કરે છે.
8. પર્વતાસન
ૐ મારીચાય નમઃ
अर्थ: અનંત કિરણો સાથે પ્રકાશ આપનારને વંદન.
- પર્વતાસન હાથ અને પગના સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવે છે.
- કરોડરજ્જુના પ્રદેશમાં રક્ત પ્રવાહ વધે છે.
9. અશ્વ સંચલનાસન
ૐ આદિત્યાય નમઃ
अर्थ: વૈશ્વિક દૈવી માતા અદિતિના પુત્રને વંદન.
- અશ્વ સંચલનાસન પેટના અંગોને ટોન કરે છે.
- પગના સ્નાયુઓમાં લવચીકતા ઉમેરે છે.
10. હસ્તપાદસન
ૐ સાવિત્રે નમઃ
अर्थ: જીવન માટે જવાબદાર એવા વ્યક્તિને સલામ.
- હસ્તપદાસન હેમસ્ટ્રિંગ્સને ખેંચે છે.
- હિપ્સ, ખભા અને હાથ ખોલે છે.
11. હસ્તઉત્તનાસન
ૐ અર્કાય નમઃ
अर्थ: જે વખાણ અને કીર્તિને પાત્ર છે તેને વંદન કરો.
- હસ્તઉત્તનાસન પેટના સ્નાયુઓને ખેંચે છે અને ટોન કરે છે.
- છાતીને વિસ્તૃત કરે છે જેના પરિણામે ઓક્સિજનનો સંપૂર્ણ વપરાશ થાય છે.ફેફસાંની ક્ષમતાનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ થાય છે.
12. તાડાસન
ૐ ભાસ્કરાય નમઃ
अर्थ: શાણપણ અને વૈશ્વિક પ્રકાશ આપનારને વંદન.
- તાડાસન મુદ્રામાં સુધારો કરે છે.
- જાંઘ, ઘૂંટણ અને પગની ઘૂંટીને મજબૂત બનાવે છે.
- સાયટિકામાં રાહત આપે છે.
મંત્રોનો યોગ્ય રીતે જાપ કેવી રીતે કરવો
તમે કાં તો સૂર્ય નમસ્કાર મંત્રોનો મૌખિક અથવા તમારા મનમાં જાપ કરી શકો છો.મહત્વપૂર્ણ વસ્તુ તેમને કૃતજ્ઞતા સાથે જાપ કરવાની છે.
શ્વાસ સામાન્ય અને સરળ છે. મંત્રોનો જાપ કરતી વખતે તમારા શ્વાસ પ્રત્યે સચેત રહો.આ મનને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરશે.
મંત્રોનો યોગ્ય ઉચ્ચાર સાથે જાપ કરો. સાચા ઉચ્ચાર માટે, તમે સંદર્ભ લઈ શકો છો
સૂર્ય નમસ્કારના ક્રમમાં, એક સમૂહમાં બે રાઉન્ડનો સમાવેશ થાય છે.જમણા પગ સાથે એક રાઉન્ડ અને ડાબા પગ સાથે એક રાઉન્ડ.દરરોજ સૂર્ય નમસ્કારના બાર સેટનો અભ્યાસ કરવો આદર્શ છે.પરંતુ તમે તમને અનુકૂળ હોય તેટલા પસંદ કરો. તમે બાર પગલાના દરેક પગલા પર મંત્રનો જાપ કરી શકો છો.કસરત વૈકલ્પિક રીતે, તમે આખી કસરત માટે એક મંત્રનો જાપ કરી શકો છો અને કરી શકો છો.12 વખત કસરત કરો.
સૂર્ય નમસ્કાર મંત્રોના ફાયદા
તમે અલગ-અલગ ફાયદા માટે અલગ-અલગ ગતિએ આસનો કરી શકો છો.મંત્રોનો જાપ સાથે કરેલા સૂર્ય નમસ્કાર અભ્યાસને વધુ શક્તિશાળી બનાવે છે.શરીર અને મન ઉપર તેની અસરો હજુ સુધી સૂક્ષ્મ અને ભેદક છે.તેના જપ મન ને કેન્દ્રિત થાય છે. શરીરમાં રહેલી કોઈપણ તકલીફને મંત્રો બદલે છે .
મંત્રો સૂર્યના વિવિધ ગુણોની સ્તુતિ કરે છે.તે ગુણોની પ્રશંસા કરવામાં અને ઓળખવામાં તમે તેમને ધારવા માટે તમારી જાતને તૈયાર કરો છો.
શબ્દોમાં સર્જન કરવાની ક્ષમતા હોય છે.સૂર્ય નમસ્કારના સ્વર અને અર્થ મંત્રો તમારા માટે સકારાત્મકતા અને શક્તિની દુનિયા બનાવે છે.આ મંત્રો મન અને શરીર, શ્વાસ અને આત્માને એક કરે છે. તેઓ આસનો વધુ ગહન અને પરિપૂર્ણ બનાવે છે.
સૂર્ય નમસ્કાર સૂર્યની ઉર્જા પ્રાપ્ત કરવા માટે મન અને શરીરના દરવાજા ખોલે છે.આ મંત્રો તેને સ્થાનાંતરિત અને આત્મસાત કરવામાં મદદ કરે છે.
આ ૧૨ સૂર્ય નમસ્કાર મંત્રોને તમારી દૈનિક સૂર્ય નમસ્કાર પ્રેક્ટિસમાં સામેલ કરો. તે તમને પ્રાથમિક ઉર્જા સ્ત્રોત સાથે શક્તિ અને એકતાની લાગણી આપે છે.તમારું શરીર અને મન ચાર્જ થવાનો અનુભવ કરશે.તમે સૂર્ય નમસ્કાર કરો અને તેજથી ચમકો – સૂર્યની જેમ જ!
યોગાભ્યાસ શરીર અને મનના વિકાસમાં મદદ કરે છે, છતાં તે દવાનો વિકલ્પ નથી.પ્રશિક્ષિત યોગ શિક્ષકની દેખરેખ હેઠળ યોગ અને તેનો અભ્યાસ કરવો જરૂરી છે. કોઈપણ કિસ્સા કે તબીબી સ્થિતિમાં, તમારા ડૉક્ટર અને શ્રી શ્રી યોગશિક્ષકની સલાહ લીધા પછી જ યોગનો અભ્યાસ કરો
