ઉચ્ચારણ: અર્ધ મત્સ્યેન્દ્ર આસન
અર્ધ = અડધો; મત્સ્યેન્દ્ર = માછલીનો રાજા; મત્સ્ય = માછલી; ઇન્દ્ર = શાસક.
“અર્ધ” નો અર્થ થાય છે અડધો. “મત્સ્યેન્દ્ર” એ ઘણા સિદ્ધ ગુરુઓમાંના એક છે જેમનો ઉલ્લેખ મધ્યયુગીન યોગ ગ્રંથ હઠ-યોગ-પ્રદીપિકામાં સિદ્ધ યોગીઓએ કર્યો છે. આ આસનને પરંપરાગત રીતે “કરોડરજ્જુ વળાંક” કહેવામાં આવે છે કારણ કે કરોડરજ્જુ ધીમેથી વળી જાય છે.
અર્ધ મત્સ્યેન્દ્રાસન કેવી રીતે કરવું
- કોઈપણ આરામદાયક ક્રોસ-લેગ્ડ સ્થિતિમાં બેસો.
- પગને આગળ સીધા કરો. જમણા ઘૂંટણને વાળો અને જમણા પગની એડી ડાબા જાંઘની નજીક લાવો.
- શ્વાસ લો અને ડાબા ઘૂંટણને ઉપરની તરફ વાળો અને ડાબા પગને જમણા પગની જમણી બાજુ ફ્લોર પર સપાટ રાખો જેથી પગની ઘૂંટી જમણી જાંઘને સ્પર્શે.
- કરોડરજ્જુને ડાબી બાજુ ફેરવતી વખતે, જમણા હાથને સીધો કરો અને તેને ડાબા ઘૂંટણની બહાર લાવો અને જમણા હાથથી ડાબા પગને પકડો.
- શક્ય હોય ત્યાં સુધી તમારા માથાને ડાબી બાજુ ફેરવો અને ડાબા હાથને તમારી પીઠ પાછળ વાળો. તમારી કરોડરજ્જુ, ગરદન અને માથું ગોઠવાયેલ રાખો અને ડાબી તરફ વળવાનો પ્રયાસ ચાલુ રાખો.
- દિશાઓ 2-6 ઉલટાવીને બીજી બાજુ આસનનું પુનરાવર્તન કરો.
અર્ધ મત્સ્યેન્દ્રાસનના ફાયદા
- હાફ સ્પાઇનલ ટ્વિસ્ટ એ કરોડરજ્જુમાં લવચીકતા અને શક્તિ વિકસાવવા માટે શ્રેષ્ઠ યોગ મુદ્રાઓમાંની એક છે. તે તણાવ, નબળી મુદ્રા અથવા લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં બેસવાથી થતી જડ ગરદન અને ઉપલા પીઠના તણાવને શાંત કરે છે.
- પેટના પ્રદેશનું વૈકલ્પિક સંકોચન અને મુક્તિ આ વિસ્તારને લોહીથી ભરે છે અને આંતરિક અવયવોને માલિશ કરે છે. હાફ સ્પાઇનલ ટ્વિસ્ટના વારંવાર અભ્યાસથી પેટ અને હિપ્સના સ્નાયુઓ પણ ટોન થાય છે.
- સમયગાળો/પુનરાવર્તન: જ્યાં સુધી તમે આરામદાયક હોવ ત્યાં સુધી આ મુદ્રા રાખી શકાય છે. (એક પુનરાવર્તનમાં દરેક બાજુ આસન કરવાનો સમાવેશ થાય છે. દરેક સત્રમાં બે થી ત્રણ સંપૂર્ણ પુનરાવર્તનો કરવા જોઈએ.
સમયગાળો/પુનરાવર્તન:
જ્યાં સુધી તમે આરામદાયક હોવ ત્યાં સુધી આસન રાખી શકાય છે. એક પુનરાવર્તનમાં દરેક બાજુ આસન કરવાનો સમાવેશ થાય છે. દરેક સત્રમાં બે થી ત્રણ સંપૂર્ણ પુનરાવર્તનો કરવા જોઈએ.
બધા યોગ આસન પાછલા યોગ આસન: પૂર્વોત્તનાસન આગળનો યોગ આસન: બદ્ધ કોણાસન










